48,6716$%0,05
56,0538€%0,42
65,2805£%0,33
6.836,72%2,51
4.365,11%2,38
%
16:33
Türk Telekom (TTKOM), güncel dönemde BIST Katılım endeksinde yer almaz; yani bu dönem için katılım endeksine uygun değildir. İlginç olan, TTKOM’u endeks dışında bırakanın tek bir sebep olmamasıdır. Katılım hisseye iki ayrı kapıdan bakar — faaliyet ve finansal oranlar — ve Türk Telekom her iki kapıda da takılır: hem faaliyet/iştirak tarafında katılım ilkelerine uymayan unsurlar bulunur, hem de finansal tarafta uygun olmayan gelir oranı %5 sınırını kıl payı aşar. Yaygın sanının aksine asıl sorun faizli borç değildir; borç oranı (%28,5) endeksin %33 sınırına yakın olsa da onu aşmaz. Aşağıda bu çift taraflı elemenin neden önemli olduğunu, hissenin “helal mi” sorusundaki yerini ve Turkcell ile farkını ele alıyoruz. Güncel hedef fiyatlar ve temettü durumu için türk telekom hisse sayfasını inceleyebilirsiniz.
Katılım endeksi bir şirketi önce faaliyet (ne iş yaptığı ve grup/iştirak ilişkileri), sonra finansal oranlar (uygun olmayan gelir, faizli borç gibi kalemlerin belirli eşiklerin altında kalması) ekranından geçirir. Bir hissenin endekste yer alabilmesi için iki ekranı da geçmesi gerekir. Türk Telekom tarafında en son katılım değerlendirmesinde, şirketin ve iştiraklerinin esas sözleşmesinde katılım ilkelerine uygun olmayan faaliyet bulunduğu belirtilmiş; ayrıca bu faaliyetlerden kaynaklanan uygun olmayan gelir tespit edilmiştir. Finansal tarafta ise uygun olmayan gelir oranı %5,19 ile %5 sınırını kıl payı aşar. Bu iki unsur bir araya gelince hisse endeks dışında kalır.
Telekomünikasyon operatörleri fiber, mobil şebeke ve veri merkezi gibi alanlarda sürekli ve büyük ölçekli yatırım yapar; bu yatırımlar çoğunlukla borçla finanse edilir ve önemli bir kısmı döviz cinsindendir. Bu yüzden telekom şirketlerinde faizli borç genellikle yüksektir. Ancak Türk Telekom özelinde uygun olmayan borç oranı (%28,5), endeksin %33 sınırına yakın olsa da onu aşmaz; yani borç, sanıldığının aksine tek başına eleme sebebi değildir. Finansal ekranda asıl eşik ihlali, %5 sınırını kıl payı geçen uygun olmayan gelir oranında (%5,19) gerçekleşir. Bu ayrımı hisse detay sayfamızdaki katılım finans oranları bölümünde görsel olarak da görebilirsiniz: borç barı sınırın hemen altında dururken, gelir barı sınırı geçer.
İki şirket de katılım endeksinde yer almaz, ancak elenme profilleri birebir aynı değildir. Türk Telekom’da hem faaliyet/iştirak tarafında katılım ilkelerine uymayan unsurlar hem de finansal orandaki (gelir eşiği) aşım bir arada devreye girer; yani hisse iki ayrı ekranda birden takılır. Bu, faaliyeti uygun olduğu halde yalnızca bir finansal orana takılan bir şirketten daha yapısal bir durumdur. Bir şirketin yalnızca finansal orana takılması görece daha kolay düzeltilebilirken, faaliyet/iştirak tarafındaki bir engel çoğu zaman şirketin yapısal tercihlerine bağlıdır ve daha kalıcıdır.

“Helal mi” sorusu kişisel ve dinî bir değerlendirmedir; tek bir endeksin kapsamıyla sınırlandırılamaz. Katılım hassasiyeti olan yatırımcıların çoğu pratik bir ölçüt olarak BIST Katılım endeksini kullanır. Bu ölçüte göre Türk Telekom, güncel dönemde endekste yer almadığı için katılım kriterlerini bu dönem karşılamıyor kabul edilir. Üstelik buradaki eleme, hem faaliyet hem de finansal oran (gelir) tarafında olduğu için tek boyutlu değildir. Katılım hassasiyeti olan bir yatırımcı bu tür durumlarda ya hisseden uzak durmayı ya da elde ettiği gelirin uygun olmayan kısmını arındırma hesaplama aracıyla hesaplayıp arındırmayı tercih edebilir. Nihai kararı verirken kendi ölçütlerinizi ve gerekiyorsa bir katılım finansı uzmanının görüşünü esas almanız yerinde olur.
Teorik olarak girebilir, ancak bunun için iki ekranı da geçmesi gerekir. Finansal tarafta uygun olmayan gelir oranını %5 sınırının altına indirmesi ilk şarttır. Bunun yanında faaliyet ve iştirak yapısındaki uygun olmayan unsurların da çözülmesi gerekir ki bu daha yapısal bir konudur. Katılım endeksi dönemsel olarak yeniden hesaplandığı için durum her değerlendirmede güncellenir; fakat TTKOM özelinde engel tek bir kalemle sınırlı olmadığından, bu değişim görece daha zorlu bir süreçtir. Katılıma uygun hisselerin güncel listesini katılım endeksine uygun hisseler sayfasından takip edebilirsiniz.
Türk Telekom hem faaliyet/iştirak ekranından hem de finansal oran ekranından geçemez. Faaliyet tarafında şirket ve iştiraklerinin esas sözleşmesinde katılım ilkelerine uygun olmayan faaliyet ve bundan doğan gelir bulunur; finansal tarafta ise uygun olmayan gelir oranı (%5,19) %5 sınırını kıl payı aşar. Faizli borç oranı (%28,5) ise sınıra yakın olsa da onu aşmaz.
Hayır, yaygın sanının aksine. Türk Telekom’un uygun olmayan borç oranı %28,5 ile endeksin %33 sınırının altındadır. Hisseyi endeks dışında bırakan asıl unsurlar, faaliyet/iştirak tarafındaki uygun olmayan unsurlar ile %5 sınırını kıl payı aşan uygun olmayan gelir oranıdır.
Hayır. Temettü ödemek ya da ödememek katılım uygunluğunu belirleyen bir ölçüt değildir. Türk Telekom’un son yıllarda temettü dağıtmaması, borç ve yatırım önceliğiyle ilgili bir tercihtir; katılım elemesi ise faaliyet/iştirak ilişkileri ve finansal oranlara dayanır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi ya da dinî fetva değildir. Katılım endeksi bileşimi ve şirketlerin durumu zamanla değişebildiğinden, kararınızı güncel duruma ve kendi araştırmanıza dayandırın.

Astor Enerji (ASTOR) Katılım Endeksine Uygun mu?
1
Aselsan (ASELS) Katılım Endeksine Uygun mu?
31373 kez okundu
2
Garanti BBVA (GARAN) Katılım Endeksine Uygun mu?
7117 kez okundu
3
Akbank (AKBNK) Katılım Endeksine Uygun mu?
2664 kez okundu
4
Şişecam (SISE) Katılım Endeksine Uygun mu?
613 kez okundu
5
Enka İnşaat (ENKAI) Katılım Endeksine Uygun mu?
90 kez okundu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.