Temettü Stopajı ve Beyannamesi: Yüzde 15 Kesinti, Yarısı İstisna Kuralı ve Beyan Sınırı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hesabınıza yatan temettü, şirketin ilan ettiği brüt tutardan daha azdır. Aradaki fark, şirketin dağıtım sırasında sizin adınıza kestiği stopaj (gelir vergisi tevkifatı) tutarıdır. Çoğu bireysel yatırımcı için vergi işlemi bu kesintiyle biter. Ancak yıllık temettü geliri belirli bir tutarı aşanların, ertesi yılın mart ayında beyanname vermesi gerekir. Ev ya da borsada işlem görmeyen hisse satışından doğan kazancın vergisini ise değer artış kazancı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Bu rehberde temettü stopajının nasıl hesaplandığını, oranın yıllar içinde nasıl değiştiğini, yarısı istisna kuralını, beyan sınırlarını ve beyanname verildiğinde stopajın nasıl mahsup edildiğini Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarına dayanarak, örnek hesaplarla anlatıyoruz.

Temettü stopajı nedir?

Stopaj, gelirin kaynağında kesilen vergidir. Halka açık bir şirket kâr payı dağıttığında, gerçek kişi ortaklarına ödeyeceği brüt tutardan Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre vergi keser ve bunu vergi dairesine kendisi öder. Yatırımcının hesabına net tutar yatar.

Temettünün ne olduğunu ve şirketlerin kâr dağıtım sürecini temettü nedir rehberimizde anlattık. Bu yazı, işin vergi tarafına odaklanıyor.

Stopaj oranının tarihçesi

Kâr payı stopaj oranı Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilebilir. Son yıllarda oran iki kez değişti:

Uygulanacak oranı belirleyen, kâr payının dağıtıldığı tarihtir. 22 Aralık 2024 ve sonrasında yapılan dağıtımlarda, kâr hangi yıla ait olursa olsun yüzde 15 oranı uygulanır.

Brüt ve net temettü hesabı

Şirketler KAP’taki kâr payı dağıtım bildirimlerinde hem brüt hem net tutarı açıklar. Hesap basittir:

Kendi portföyünüz için hesaplamak isterseniz temettü stopajı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Temettünün fiyata oranla getirisini ölçmek için de temettü verimi rehberimize bakabilirsiniz; şirketlerin açıkladığı verimler genellikle brüt tutar üzerinden hesaplanır.

Temettü geliri ne zaman beyan edilir?

Kâr payları vergi mevzuatında menkul sermaye iradı sayılır. Tam mükellef şirketlerden alınan kâr paylarında beyan kuralları şöyledir:

1. Yarısı istisna: GVK’nın 22. maddesine göre tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisnadır.
2. Kalan yarı sınırla karşılaştırılır: İstisna düşüldükten sonra kalan tutar, o yıl için belirlenen beyan sınırını aşıyorsa yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir.
3. Stopaj mahsup edilir: Beyanname üzerinden hesaplanan vergiden, dağıtım sırasında kesilen stopajın tamamı düşülür.

Bu sınır yalnızca kâr paylarına özgü değildir. Beyanname verme sınırı, tevkifata tabi tutulmuş gelirlerin toplamı üzerinden değerlendirilir. Ücret, kira gibi başka gelirleriniz de varsa durumunuzu bir mali müşavirle değerlendirmeniz yararlı olur.

Örnek: beyan sınırını aşan yatırımcı

Başka geliri olmayan bir yatırımcının 2026 yılında Borsa İstanbul şirketlerinden toplam 1.000.000 TL brüt kâr payı aldığını varsayalım:

Bu örnekte beyanname yatırımcının aleyhine değil, lehine sonuç verir. Çünkü stopaj brüt tutarın tamamı üzerinden kesilmiştir; beyanda ise yalnızca yarısı vergilendirilir. Ancak yatırımcının ücret veya kira gibi başka gelirleri varsa, bu gelirler matraha eklendiği için daha yüksek vergi dilimleri devreye girer ve sonuç değişebilir.

Örnek: beyan sınırının altında kalan yatırımcı

2026’da toplam 600.000 TL brüt kâr payı alan bir yatırımcıda stopaj 90.000 TL, hesaba yatan net tutar 510.000 TL olur. İstisna sonrası kalan tutar 300.000 TL’dir ve 400.000 TL’lik sınırın altında kalır. Bu durumda beyanname verilmez; kesilen 90.000 TL stopaj nihai vergi olur.

Uygulamada bireysel yatırımcıların büyük çoğunluğu bu gruptadır. Hesaba yatan net temettü için başka bir işlem yapmaları gerekmez.

Stopaj kesilmeyen durumlar

• Bedelsiz pay: Kârın veya yedeklerin sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz. Bu nedenle bedelsiz sermaye artırımı sonucunda verilen paylardan stopaj kesilmez.
• Kurumlara dağıtılan kâr payları: Tam mükellef bir kurumun başka bir tam mükellef kuruma dağıttığı kâr paylarında stopaj uygulanmaz.
• Hisse geri alımı: Şirketin kendi paylarını geri alması kâr payı dağıtımı değildir; payını satan yatırımcıya stopajlı temettü ödemesi yapılmaz. Konunun ayrıntıları için hisse geri alımı rehberimize bakabilirsiniz.

Yurt dışındaki şirketlerden alınan kâr paylarında ise kurallar farklıdır. GİB’in 2026 rehberine göre bu kâr paylarında yarısı istisna kuralı yalnızca belirli koşullar sağlandığında uygulanır; aksi hâlde 2025 gelirleri için 18.000 TL’yi aşan tutarın beyan edilmesi gerekir.

Beyanname nasıl ve ne zaman verilir?

1. Süre: Yıllık gelir vergisi beyannamesi, gelirin elde edildiği yılı izleyen yılın mart ayı sonuna kadar verilir.
2. Yöntem: Beyanname GİB’in Hazır Beyan Sistemi üzerinden, vergi dairesinden veya bir mali müşavir aracılığıyla verilebilir.
3. Bilgiler: Kâr paylarının brüt tutarları ve kesilen stopajlar, aracı kurumunuzdan alabileceğiniz yıllık kâr payı dökümünde yer alır.
4. Ödeme: Hesaplanan vergi çıkarsa mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir.
5. İade: Mahsup edilecek stopaj, hesaplanan vergiden fazlaysa aradaki fark mevzuattaki usullere göre iade talep edilebilir.

Sıkça sorulan sorular

Temettü stopajı yüzde kaç?

Tam mükellef şirketlerin gerçek kişilere dağıttığı kâr paylarında stopaj oranı, 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 22 Aralık 2024’ten itibaren yüzde 15’tir. Bu tarihten önce oran yüzde 10’du.

Temettü geliri beyan edilir mi?

Brüt kâr payının yarısı istisnadır. Kalan yarı, o yıl için belirlenen beyan sınırını aşarsa beyan edilir. 2025 gelirleri için bu sınır 330.000 TL idi. Sınırın altında kalan yatırımcılar için kesilen stopaj nihai vergidir.

Beyanname verirsem stopaj boşa mı gider?

Hayır. Beyanname üzerinden hesaplanan vergiden, dağıtım sırasında kesilen stopajın tamamı mahsup edilir. Mahsup edilecek tutar hesaplanan vergiden fazlaysa fark iade talep edilebilir.

Bedelsiz paydan vergi kesilir mi?

Hayır. Kârın veya yedeklerin sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmadığı için bedelsiz sermaye artırımında stopaj kesilmez.

Temettü vergisi ne zaman ödenir?

Stopaj, kâr payı dağıtılırken şirket tarafından kesilir ve vergi dairesine yatırılır; yatırımcı ayrıca ödeme yapmaz. Beyanname vermesi gereken yatırımcılar, hesaplanan vergi çıkarsa bunu beyan yılının mart ve temmuz aylarında iki taksitte öder.

Brüt temettü ile net temettü farkı nedir?

Brüt temettü, şirketin pay başına dağıtmaya karar verdiği tutardır. Net temettü ise stopaj kesildikten sonra hesaba yatan tutardır. Yüzde 15 stopajla net tutar, brüt tutarın yüzde 85’idir.

Kaynaklar: GİB – 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı hakkında duyuru · GİB – Menkul Sermaye İradı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi (2026) · Resmî Gazete – 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (31.12.2025) · KAP – Kâr payı dağıtım bildirimleri

Bu içerik yatırım tavsiyesi ve vergi danışmanlığı değildir; temettü vergilendirmesini bilgilendirme amacıyla açıklar. Kişisel vergi durumunuz için bir mali müşavire danışmanız ve GİB’in güncel rehberlerini esas almanız önerilir.