KAP Katılım Finansı Bilgi Formu (KAFİF) Nedir, Nasıl Okunur?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bir hissenin katılım endekslerindeki durumunu araştırırken bakılacak en önemli belge, şirketin KAP’ta yayımladığı Katılım Finansı İlkeleri Bilgi Formu‘dur. Kısaca KAFİF olarak anılan bu form, Borsa İstanbul’un katılım endekslerine hangi şirketlerin alınacağını belirlerken kullandığı temel veri kaynağıdır.

Bu rehberde formun neden var olduğunu, KAP’ta nasıl bulunacağını, hangi bölümlerden oluştuğunu ve en çok merak edilen üç oranın nasıl okunacağını adım adım anlatıyoruz. Ayrıca Borsa İstanbul’un açıkladığı eşikleri ve çoğu zaman gözden kaçan tampon kuralını da ele alıyoruz.

KAFİF nedir ve neden var?

Borsa İstanbul, katılım endekslerindeki şirketleri Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Danışma Kurulu ile birlikte belirler. Değerlendirmede TKBB’nin Pay Senedi İhracı ve Alım-Satımı Standardı ile bu standardın uygulamasını detaylandıran Rehber esas alınır.

Şirketlerin bu standarda göre değerlendirilebilmesi için faaliyetleri, esas sözleşmeleri ve finansal tablolarıyla ilgili belirli soruları yanıtlaması gerekir. KAFİF, işte bu soruların ve hesaplanan oranların kamuya açıklandığı formdur. Borsa İstanbul’a göre formu doldurmayan ya da eksik dolduran şirketler, kriterleri sağlamıyor kabul edilir.

Form KAP’ta nasıl bulunur?

1. kap.org.tr adresine girin ve arama kutusuna şirketin adını ya da hisse kodunu yazın.
2. Şirketin sayfası açıldığında üstteki sekmeler arasından Katılım Finans sekmesine tıklayın.
3. Açılan sayfada formun hangi finansal tablo dönemine ait olduğunu (ör. “2026 / 6 Aylık”) ve tabloların konsolide mi yoksa konsolide olmayan mı olduğunu kontrol edin.
4. Özet bilgiler bölümündeki evet/hayır cevaplarını ve üç oranı okuyun; ayrıntı için alttaki gelir ve finansal tablo kalemlerine inin.

Halka arz sürecindeki şirketlerde ise form, izahnamenin ekleri arasında yer alır. Kriterleri sağlayan şirketler işlem görmeye başladıkları gün BIST Katılım Tüm endeksine dahil edilir.

Formun bölümleri

Evet/hayır soruları neyi sorar?

Borsa İstanbul’un açıkladığı eleme adımları, formdaki evet/hayır sorularıyla birebir ilişkilidir. Bu sorular kabaca şu konuları kapsar:

• Şirketin, kurumsal ortaklarının veya iştiraklerinin esas sözleşmesinde katılım ilkelerine aykırı faaliyetlere izin veren hükümler bulunup bulunmadığı.
• Kâr payı veya tasfiye payında bazı ortaklara önemli ve doğrudan avantaj sağlayan imtiyazlar bulunup bulunmadığı.
• Şirketin, standartta sayılan bazı eylemlere destek beyanında bulunup bulunmadığı.
• Şirketin katılım ilkelerine doğrudan aykırı kabul edilen bir faaliyetten gelir elde edip etmediği.

Bu sorulardan birine verilen olumsuz bir cevap, finansal oranlar ne olursa olsun şirketin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir. Bu yüzden formu okurken yalnızca oranlara değil, önce bu sorulara bakmak gerekir.

Üç temel oran nasıl okunur?

Formun özet kısmındaki üç oran, endeks değerlendirmesinin finansal ayağını oluşturur. Her biri yüzde olarak verilir ve formda hesaplama formülü de gösterilir.

1. Uygun olmayan gelirlerin oranı

Katılım ilkelerine uygun olmayan faaliyetlerden elde edilen gelirlerin toplam gelire oranıdır. Faiz gelirleri bu kalemin en yaygın örneğidir. Örneğin nakdini faizli mevduatta değerlendiren bir sanayi şirketinin elde ettiği faiz geliri bu orana yansır.

2. Uygun olmayan varlıkların oranı

Faiz getirili varlıkların (faizli mevduat, faizli menkul kıymetler gibi) toplam varlıklara oranıdır. Yüksek nakit tutan ve bunu faizli araçlarda değerlendiren şirketlerde bu oran yükselebilir.

3. Uygun olmayan borçların oranı

Faize dayalı kredi ve borçların toplam varlıklara oranıdır. Banka kredisiyle büyüyen şirketlerde en sık belirleyici olan oran budur. Şirketin konvansiyonel kredilerini katılım bankalarından sağlanan finansmanla değiştirmesi bu oranı düşürür.

Örnek hesaplama

Aşağıdaki tablo tamamen temsilî rakamlarla hazırlanmış bir örnektir; gerçek bir şirkete ait değildir:

Gerçek bir form örneği

KAP’ta Logo Yazılım’ın 2026 yılı 6 aylık konsolide finansal tablolarına dayanan formunda uygun olmayan gelir oranı %2,27, uygun olmayan varlık oranı %5,66 ve uygun olmayan borç oranı %0,04 olarak beyan edilmiştir. Ayrıntılar için Logo Yazılım katılım endeksi yazımıza bakabilirsiniz.

Borsa İstanbul eşikleri ve tampon kuralı

Borsa İstanbul’un katılım endeksleri sayfasında açıklanan finansal oran eşikleri şöyledir:

Burada önemli bir ayrıntı var: Borsa İstanbul’un açıkladığı tampon kuralına göre, endekste bulunan bir şirketin oranlarından hiçbiri ilgili eşiği %10’dan fazla aşmıyorsa şirket endekste kalmaya devam eder. Eşiğin art arda iki dönemsel değerlendirmede aşılması halinde ise şirket endeksten çıkarılır.

Hangi finansal tablolar kullanılır?

Oranlar, şirketin bağımsız denetimden veya sınırlı denetimden geçmiş en güncel finansal tablolarına göre hesaplanır. Formun üst kısmında yazan dönem ve nitelik bilgisi bu yüzden kritiktir. Aynı şirketin konsolide ve konsolide olmayan tablolarından farklı oranlar çıkabilir.

Form ne zaman güncellenir?

• Şirketler, formdaki bilgiler değiştiğinde ve altı aylık finansal tablolar KAP’ta yayımlandıktan sonra formu güncellemekle yükümlüdür.
• Katılım endekslerinde yılda iki dönem vardır: Mayıs–Eylül ve Ekim–Nisan. Endeks bileşenleri her dönem başında yeniden değerlendirilir.
• Bu nedenle formda gördüğünüz oranlar ile endeks listesi arasında zaman farkı olabilir.

Formu okurken sık yapılan hatalar

1. Dönemi kontrol etmemek: Birkaç yıl önceki bir form, bugünkü bilanço yapısını yansıtmayabilir.
2. Yalnızca oranlara bakmak: Evet/hayır soruları ve esas sözleşme bilgileri oranlardan önce gelir.
3. Eşiği aşan oranı kesin çıkış sanmak: Tampon kuralı nedeniyle endeksteki şirketler için tolerans vardır.
4. Formu endeks listesiyle karıştırmak: Form şirketin beyanıdır; resmî liste Borsa İstanbul tarafından açıklanır.
5. Formu olmayan şirketleri uygun sanmak: Formu doldurmayan şirketler kriterleri sağlamıyor kabul edilir.

Form ve arındırma ilişkisi

Formdaki uygun olmayan gelir oranı, katılım hassasiyeti olan yatırımcıların temettü arındırması hesaplarken de kullandığı bir göstergedir. Arındırmayla ilgili soruların TKBB rehberlerine yönlendirildiğini belirtelim. Kendi hesaplamanızı yapmak için arındırma hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sitemizde bu verileri nerede bulursunuz?

Katılım endeksi yazılarımızda her şirketin KAP formundaki son oranlarını, dönem bilgisiyle ve KAP bağlantısıyla birlikte tablo halinde veriyoruz. Örnek olarak Emlak Konut yazısına bakabilirsiniz. Endeksteki tüm şirketler için katılım endeksine uygun hisseler sayfası güncel listeyi gösterir. Bir hissenin endeksten çıkması durumunda neler olduğunu ise bu rehberde anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

KAFİF ne demek?

KAFİF, Katılım Finansı İlkeleri Bilgi Formu’nun kısaltmasıdır. Şirketler bu formu KAP’ta yayımlar ve form, şirket sayfasındaki Katılım Finans sekmesinde görüntülenir.

Her şirketin KAP’ta katılım finansı formu var mı?

Hayır. Formu doldurmayan ya da eksik dolduran şirketler, Borsa İstanbul tarafından katılım kriterlerini sağlamıyor kabul edilir.

Katılım endeksi oran eşikleri nedir?

Borsa İstanbul’un açıkladığı eşikler; uygun olmayan gelirler için toplam gelirin %5’i, faiz getirili varlıklar ve faize dayalı borçlar için toplam varlıkların %33’üdür.

Oran eşiği aşan hisse hemen endeksten çıkar mı?

Hayır. Tampon kuralına göre endeksteki bir şirketin oranları eşiği %10’dan fazla aşmıyorsa şirket endekste kalır; eşik art arda iki dönem aşılırsa endeksten çıkarılır.

Form ne sıklıkla güncellenir?

Şirketler formu, bilgiler değiştiğinde ve altı aylık finansal tablolar KAP’ta yayımlandıktan sonra güncellemekle yükümlüdür.

Katılım endeksi listesi ne zaman değişir?

Katılım endekslerinde Mayıs–Eylül ve Ekim–Nisan olmak üzere yılda iki dönem vardır; bileşenler dönem başlarında yeniden değerlendirilir.

Kaynaklar: Borsa İstanbul – Katılım Esaslı Paylar ve Pay Endeksleri · Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) · Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB)

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; KAP’taki katılım finansı bilgi formunun nasıl okunacağını bilgilendirme amacıyla açıklar. Güncel endeks listeleri için Borsa İstanbul duyuruları esas alınmalıdır.